Program, hat bazında kurulur. Hat, aynı anda açılan fıskiye grubudur. Çim, çalı ve yeni dikim ayrı hatlarda olmalıdır; ihtiyaçları farklıdır. Her hat için saat, süre ve gün ayrı girilir.
Sulama saati: gece ya da gün doğmadan
Sulama gün doğmadan önce ya da gün battıktan hemen sonra yapılır. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kurakçıl peyzaj rehberi de bu saatleri önerir. Gün içinde buharlaşma ve rüzgâr kaybı artar; suyun bir kısmı toprağa girmeden gider.
Park ve millet bahçesinde bir koşul daha vardır: sulama ziyaret saatine çakışmamalıdır. Sulama gün doğmadan biter; yürüyüş yolunda fıskiye çalışmaz. ESTRON'da sulama penceresi hat bazında girilir. Yapay zeka kararı sabah verir; sulama o pencerede yapılır.
Sulama süresi: referans süre ve hesap
Süre, hattın debisine ve bitkinin günlük su ihtiyacına bağlıdır. Hesap kısadır: süre (dk) = (ETc − yağış) × alan ÷ debi. ETc bitkinin günlük su kaybıdır; hava ile değişir (ETc nasıl hesaplanır?). Örnek: 100 m² çim, 5 mm ihtiyaç, yağış yok, hat debisi 18 L/dk. 500 litre ÷ 18 ≈ 28 dakika; fıskiye verim payıyla yaklaşık 32 dakika.
Bu hesap bir kez yapılır; sonucu "referans süre" olarak panele girilir. Günlük düzeltme sistemden gelir. Hesabın adımları: çim sulama süresi nasıl hesaplanır?
Sulama günü: haftada kaç kez?
Çimde yaygın ilke günlük kısa sulama değil, haftada iki-üç derin sulamadır. Kök derine iner; yüzey kurur; yabani ot ve hastalık azalır. Killi toprakta su yavaş sızar; uzun sulama yüzeyden akar. Orada süre ikiye bölünür, arada ara verilir.
Yeni dikim ayrıdır. İlk sezon sabit programda, sık ve kısa sulanır. Olgunlaşınca derin sulamaya ve yapay zeka moduna geçer. Mod hat bazındadır; aynı sahada iki mod birlikte çalışır.
Mevsim: yazın uzar, serinledikçe kısalır
Sabit "her gün 30 dakika" programı Nisan'da fazla, Temmuz'da bazen az gelir. Üç yol vardır:
- Sabit program. Gün, saat ve süre sizindir. Mevsim geçişinde elle değiştirilir. Yağmur sensörü yağışta erteler.
- Aylık yüzde. Her aya ayrı oran girilir: Nisan %50, Temmuz %100 gibi. Referans süre o oranla çarpılır.
- Yapay zeka modu. Süre her gün yeniden hesaplanır. Yağmur bekleniyorsa ertelenir; toprak nemliyse atlanır; sıcak günde ihtiyaç kadar uzar. Karar adımları: yapay zeka sulama kararını nasıl verir?
Hava verisinin kullanımı: hava durumuna göre sulama.
Örnek program: üç hat
| Hat | Pencere | Referans süre | Gün | Mod |
|---|---|---|---|---|
| Çim (yağmurlama) | 04:00–06:00 | 32 dk | Haftada 3 | Yapay zeka |
| Çalı ve ağaç (damla) | 05:00–07:00 | 45 dk | Haftada 2 | Yapay zeka |
| Yeni dikim | 06:00–07:00 | 10 dk | Her gün | Sabit, ilk sezon |
Süreler örnektir; her hat kendi debisine göre hesaplanır. Pencereler sırayla açılır; ana hattın basıncı düşmez.
Kurallar: programın dışındaki sınırlar
Program saat ve süreyi söyler. Kurallar istisnayı söyler. Kural kendi cümlenizle yazılır: "Rüzgâr 6 m/s'yi geçerse ertele." "Hafta sonu sulama yok." "Don bekleniyorsa sulama yapma." Yapay zeka bu kurallara uyar. Yağmur sensörü varsa yağış başlayınca sulamayı durdurur. Kural ve mod ayrıntısı: esnek sulama otomasyonu.
Program web paneline girilir; yüzlerce vanaya tek seferde gönderilir. Sahada mobil uygulama Bluetooth ile aynı programı yükler. Sonuç: sabit programa göre %40'a kadar daha az su. ESTRON yerli üretimdir; donanım ve yazılım Türkiye'de geliştirilir.
Sık sorulanlar
Gece sulama bitkiye zarar verir mi?
Gün doğmadan önce sulama en az kayıplı saattir. Yaprak sabah güneşle kurur. Kurakçıl peyzaj rehberinin önerisi de budur. Ayrıntı: kurakçıl peyzaj kararı.
Her hattın programı ayrı mı olmalı?
Evet. Çim, çalı ve yeni dikim farklı su ister. Hat bazında süre, pencere ve mod girilir.
Programı mevsim başında elle değiştirmek şart mı?
Sabit programda evet. Aylık yüzde ve yapay zeka modunda hayır; süre kendiliğinden uyum sağlar. Diğer sorular SSS sayfasında.