ESTRON, İstanbul'da Fatih Millet Bahçesi ve Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi'nde, Hatay'da İskenderun Sahil Parkı ve Emek Parkı'nda çalışıyor. Sahalar farklı; sorunlar benzer. Aşağıdaki dersler bu sahaların ortak paydasıdır. Her saha keşifte ayrı planlanır.
Millet bahçesi sulaması neden farklı?
- Ölçek. Onlarca dönüm; çim, ağaç, çalı, çiçek parteri aynı alanda. Her bitki grubu ayrı hat ister.
- Dağınık vana. Vana kutuları yürüyüş yollarının kenarına, yüzlerce metre aralıkla yayılır. Kablo çekmek kazı, kanal ve yeniden döşeme demektir.
- Sürekli kullanım. Alan gece gündüz açıktır. Sulama saati yürüyüş saatine çakışmamalı; gün doğmadan önce bitmelidir.
- Kamu hesabı. Su faturası ve bakım bütçesi kurumundur; "neden bu kadar su gitti" sorusunun yanıtı kayıtta olmalıdır.
Hat planı: kaç hat, hangi mod?
Hat, aynı anda açılan fıskiye grubudur. Millet bahçesinde hat sayısı sahaya göre değişir; onlarca hat olağandır. Üç ilke işe yarar:
- Bitkiye göre böl. Çim, ağaç ve çalı ayrı hatlarda olsun. Yapay zeka her hatta ayrı karar verir; çim %70 alırken ağaçlık o gün atlanabilir.
- Debiye göre böl. Ana hattın verebileceğinden fazla fıskiye aynı anda açılmasın. Panel hatları sıraya koyar; basınç düşmez.
- Yeni dikimi ayır. Yeni dikilen bölge ilk sezon sabit programda kalır; olgun bölge yapay zeka modunda. Mod hat bazındadır.
Her hattın başındaki selenoid vanaya bir pilli kontrol ünitesi takılır. Bir ünite iki vana çalıştırır; aynı kutudaki iki hat tek ünite paylaşır.
Gateway nereye konur?
LoRaWAN gateway sahayı buluta bağlar. Millet bahçesi için çoğunlukla bir gateway yeter. Yerleşim üç kuralla yapılır:
- Yüksek ve açık nokta: idare binasının çatısı, aydınlatma direği ya da gözetleme kulesi.
- Vana kutularının çoğunu görüş hattında tutan nokta. Yoğun ağaçlık ve toprak dolgu menzili kısaltır.
- Elektrik ve internet olan nokta; 4G, Ethernet ya da güneş paneli seçeneği vardır.
Çok uzun ya da engelli sahalarda ikinci gateway konur. Menzil ölçümü keşifte yapılır. Ayrıntı: LoRaWAN menzili ne kadar?
Kaçak alarmı: ilk sezonun en büyük kazancı
Büyük sahada kaçak görülmez; çimen zaten yeşildir, su yürüyüş yolunun altından gider. Debi sensörü takılan ana hatlarda sistem üç durumu yakalar: vana kapalıyken akış var (vana tam kapanmıyor ya da boru kaçırıyor), akış beklenenden yüksek (kırık boru, kopuk fıskiye), akış beklenenden düşük (tıkalı fıskiye, filtre). Alarm mobil uygulamaya, e-postaya ve SMS'e gider; ekip doğru kutuya gider.
Ayrıntı: su kaçağını sahaya gitmeden yakalayın.
Günlük karar ve sulama saati
Yapay zeka her sabah her hat için karar verir: tam süre, kısalt, ertele ya da atla. Girdiler hava tahmini, uydu verisi, su ihtiyacı hesabı ve sulama geçmişidir. Sulama penceresi gün doğmadan önceye kurulabilir; ziyaretçi saatinde fıskiye çalışmaz. Rüzgârlı sabah yağmurlama ertelenir; su yola savrulmaz. Karar mantığı: yapay zeka ile sulama.
Kayıt: kurumun elinde ne kalır?
Her sulama tarih, saat, süre ve gerekçeyle kaydedilir. Debi sensörlü hatta tüketim litreyle ölçülür. Rapor panelden alınır, Excel'e aktarılır. Bu kayıt üç yere yarar: su faturasının açıklanması, bakım yüklenicisinin denetimi ve kurakçıl peyzaj kararının istediği yıllık bildirim. Ayrıntı: kurakçıl peyzaj kararı park sulamasından ne istiyor?
Kurulum sırası
| Adım | Ne yapılır | Süre |
|---|---|---|
| Keşif | Hat listesi, vana kutuları, gateway noktası, debi sensörü yerleri | Sahaya göre |
| Gateway | Montaj, elektrik ve internet bağlantısı, kapsama testi | Sahaya göre |
| Üniteler | Her vana kutusunda ünite + pil; Bluetooth ile tanımlama | Ünite başına dakikalar |
| Panel | Alan, hat, referans süre, kurallar; pilot hatlar yapay zeka modunda | Sahaya göre |
| İzleme | İlk hafta kararlar ve alarmlar birlikte izlenir | 1 hafta |
Mevcut boru, fıskiye ve vana yerinde kalır; kazı yapılmaz. Genel adımlar: kurulum nasıl yapılır?
Sık sorulanlar
Millet bahçesinde kaç ünite gerekir?
Vana sayısının yarısı ile tamamı arasında; aynı kutudaki vanalar ünite paylaşır. Keşifte sayılır.
Sahada elektrik yoksa?
Üniteler pille çalışır; vana kutusunda elektrik gerekmez. Gateway için bir elektrik noktası ya da güneş paneli yeter.
Bakım yüklenicisi değişirse?
Hesap kurumundur. Yetkiler rol bazlıdır; yüklenici kendi alanını görür. Yüklenici değişince kullanıcı değişir, kayıt kalır. Belediye ve TOKİ projeleri için ayrıntı: belediyeler için. Sahalar: referanslar. ESTRON yerli üretimdir; proje için teklif isteyin.